هرآنچه باید درباره شیشه آلات آزمایشگاهی بدانید

فروش شیشه آلات آزمایشگاهی

با اینکه امروزه شیمیدانان و محققان،بیش از گذشته از ظروف پلاستیکی در آزمایشگاه ها استفاده میکنند، ظروف شیشه ای،هنوز هم طرفداران خود را دارند.بدیهی است که تصمیم گیری درباره استفاده از ظروف شیشه ای یا پلاستیکی به عوامل متنوعی از جمله طراحی آن ابزار خاص،نوع مواد شیمیایی مورد استفاده و هزینه  وابسته است.امّا شیشه آلات آزمایشگاهی مزیت های قابل توجهی دارند که باعث میشود در موارد بسیاری مورد استفاده قرار گیرند.

ویژگی های اصلی شیشه

یکی از مزیت های مهم شیشه دربرابر پلاستیک،مقاومت بالای آن در برابر بسیاری از مواد،همانند اسید ها،باز ها،حلال های طبیعی و … میباشد.تنها موادی که میتوانند شیشه را نابود کنند،هیدرو فلوئوریک اسید،باز های قوی در دما های بالا و فسفریک اسید هستند.

از دیگر مزایای شیشه، میتوان به ثبات آن برای کار در دماهای بالا،شفافیت و راحتی تمیز کردن شیشه آلات اشاره نمود.این ویژگی ها،ظروف شیشه ای را به گزینه ای مناسب برای نگهداری مواد و انجام واکنش های شیمیایی تبدیل میکند.نوعی از شیشه به نام پیرکس(Pyrex) در برابر حرارت مقاوم است.

انواع مختلفی از شیشه،با ویژگی های متنوع، برای استفاده در ساخت ظروف آزمایشگاهی وجود دارند که هر نوع را برای کاربرد های متفاوتی،مناسب میسازد.این انواع عبارتند از:

شیشه ی سودا لایم(Soda-lime glass):بعنوان مثال،شیشه ی AR-Glass به دلیل خواص فیزیکی و شیمیایی اش،برای قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و شوک حرارتی محدود،مناسب است.ظروفی مانند محیط های کشت و پیپت ها،از این نوع شیشه ساخته میشوند.

شیشه بروسیلیکات(Borosilicate glass):این نوع شیشه  از قابلیت های فیزیکی و شیمیای خوبی برخوردار بوده و از انواع آن، میتوان به BORO 3.3 و BORO 5.0اشاره نمود.برای مثال،شیشه ی BORO 3.3  توانایی مقاومت در برابر گستره وسیعی از مواد شیمیایی را داشته و در دماهای مختلف قابل استفاده است.

شیشه آلات آزمایشگاهی

شیشه آلات آزمایشگاهی،گروه وسیعی از ابزارآلات مورد استفاده در کاربرد های علمی هستند.برخی از ظروف پلاستیکی که امروزه در آزمایشگاه ها استفاده میشوند،در گذشته فقط بصورت ظروف شیشه ای در دسترس بودند.ظروف شیشه ای، در آزمایشگاه های تحلیلی،شیمیایی و بیولوژی استفاده میشوند.

شیشه را میتوان با قالب بندی،برش دادن و خم کردن،به اشکال و اندازه های مختلف درآورد.با توجه به احتمال شکستن،بسیاری از آزمایشگاه ها،به کارکنان تازه کار خود،نحوه استفاده درست از شیشه آلات و خطرات احتمالی استفاده از آن ها را آموزش میدهند.

نکاتی درباره استفاده از شیشه آلات در آزمایشگاه

زمانی که با شیشه آلات آزمایشگاهی کار میکنید،باید محدودیت های شیشه در برابر شوک های مکانیکی و گرمایی را در نظر بگیرید.همواره از انجام شدن اقدامات ایمنی لازم،اطمینان حاصل نمایید.هنگام انجام یک واکنش گرما ده مانند رقیق کردن سولفوریک اسید،اطمینان یابید که واکنش در ظرف مناسبی انجام میشود.

این ظرف میتواند یک ارلن مایر باشد.در این گونه آزمایش ها از استفاده از لوله های مدرج و بالن های حجمی بپرهیزید.شیشه آلات حجمی را در معرض حرارت قرار ندهید زیرا احتمال شکستن آن ها وجود دارد.

نکته دیگر این است که هیچ گاه شیشه آلات آزمایشگاهی را در معرض تغییرات ناگهانی دما (شوک حرارتی) یا فشار قرار ندهید.

بعنوان مثال،هرگز هوای داخل شیشه آلات را به طور ناگهانی تخلیه نکنید.توجه کنید که هرگز نباید هوای ظروفی که کف مسطح دارند را تخلیه کنید زیرا این ظروف برای استفاده در کاربرد های خلاء طراحی نشده اند.عمل تخلیه هوا را فقط روی ظروف خالی و بصورت کنترل شده انجام دهید.در این عملیات حتما از لوازم ایمنی مانند عینک و دستکش استفاده کنید.

مقاومت مکانیکی شیشه

از لحاظ مقاومت حرارتی،شیشه همواره باید تا دمایی،بین یک دمای حداقل و یک دمای حداکثر حرارت داده شود.ظرف باید حدود سی دقیقه در آن دما نگاه داشته شده و سپس به طور مناسبی خنک گردد.

شیشه مقاومت کششی نسبتا کمی دارد که وجود ترک ها و خراش ها احتمال شکستن آن را بالا میبرند.از لحاظ مقاومت حرارتی،شیشه باید به درستی حرارت داده شده و خنک گردد تا فشار مکانیکی وارده به شیشه،از حد مجاز عبور نکند.میزان مقاومت در برابر شوک حرارتی،به نوع شیشه بستگی دارد.

شیشه چگونه در برابر مواد شیمیایی مقاومت میکند؟

شیشه در سطح خود،به صورت جزئی با آب و اسید ها واکنش میدهد.در این واکنش ها،فقط مقدار ناچیزی از شیشه،حل میشود که به سبب آن،لایه ای از سیلیکاژل روی شیشه تشکلیل میشود که مانع از ادامه ی این واکنش های میگردد.

هیدروفلوئوریک اسید و فسفریک اسید داغ،از تشکیل لایه ی سیلیکاژ جلوگیری میکنند.باز(قلیایی ها) ها نیز درغلظت و دماهای بالا،سطح شیشه را تخریب کرده و گاهی اوقات سبب پاک شدن نشانه گذاری ها یا تغییر حجم ظرف میشوند.

چگونه شیشه آلات آزمایشگاهی را تمیز کنیم؟

اول از همه،به منظور اطمینان از پاک شدن آلودگی ها و پروتئین ها سطح شیشه،ظرف را به خوبی با آب سرد شسته و سپس آن را در محلول ضدعفونی که به طور مناسبی رقیق شده است،قرار دهید.

برای پاک کردن هر ماده ای که روی شیشه قرار دارد،از یک برس استفاده کنید.سپس ظرف را دوباره شسته و یا از حمام اولتراسونیک استفاده کنید.برای پاک کردن هرگونه مواد شوینده روی شیشه،ظرف را سه مرتبه در آب دیونیزه شده،آب بندی کنید.سپس ظرف را در بصورت وارونه در قفسه قرار داده تا آب درون آن خارج شود و در نهایت آن را در یک محیط تمیز یا اجاغ گاز داغ،خشک کنید.

 

Share on telegram
Share on google
Share on whatsapp
Share on twitter
Share on print

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *